قانونمندى خاصى كه قرآن از زندگى اجتماعى بشر در تاريخ عرضه كرده ، مىباشد . رنگ دينى تواريخ اسلامى ، به ويژه تكيه بر انبيا و نيز كار مداوم بر روى مغازى رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم متأثر از همين بينش است . گرچه به مرور و به دلايلى ديگر ، مباحث تاريخى گسترده‌اى در متون تاريخى مسلمانان مطرح گرديد . اما عنوان « عبرت » كه قالب پرداخت‌هاى تاريخى قرآن بود ، در بسيارى از مواقع مورد توجه مسلمانان قرار گرفت و تاريخ به عنوان « تجارب الامم » عرضه شد . توجه مسلمانان به تاريخ انبياى گذشته كه بعدها آنها را به سوى متون تاريخى اهل كتاب كشاند و تأثير بزرگى بر فرهنگ تاريخنگارى و محتواى كتابهاى تاريخى ميان مسلمانان باقى گذاشت ، ناشى از علاقهء مسلمانان به تفسير آيات قرآنى در زمينهء تاريخ انبيا بود . لزوم بهره گيرى از سنت رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم اگر فرض كنيم كه هيچ گونه توجه مستقلى به رويدادهاى تاريخى ميان عرب وجود نداشت ، به راحتى مىتوانيم بپذيريم كه جزو اساسىترين وظايف محدّثان ، ثبت رفتارهاى رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم براى بهره گيرى در فقه و اخلاق و سنجش احاديث و . . . بود . كتابهاى مختلفى كه به جمع آورى احاديث پرداخته‌اند ، چه به صورت « مُسْند » يا در شكل « سنن » و موضوعى ، حاوى بخش بزرگى از سيرهء رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم ، با تأكيد بر جنبه‌هاى دينى اين نقلها بود . اين مجموعه‌ها ، از رواياتى ساخته شد كه پس از رحلت رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم توسط مسلمانان و به ضرورت دين شناسى ، به تدريج گردآورى مىشد . نكات تاريخى در بيشتر ابواب فقه و در لابلاى نقلها آمده ، و « كتاب الجهاد » يا « كتاب السِيَر » ( به معناى كتاب جهاد ) نزديكترين باب فقهى است كه با مغازى رسول الله صلى الله عليه و آله و سلم ارتباط دارد . در اين باب است كه بطور عمده ، مسايل تاريخى جنگها ، به ضرورت دانستن احكام آنها آمده است . كتاب السير ابواسحاق فزارى كه به چاپ رسيده ، به وضوح نشانگر توجه تاريخى محدثان مىباشد . چنان كه محمد بن حسن شيبانى هم كتاب السير الكبير نگاشته است ! كتاب السير به عنوان جزئى از كتابهاى حديثى ، در تمامى اين مجموعه‌ها آمده است . رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم به عنوان يك شخصيت برجسته مىتوانست نقش تاريخى ويژه‌اى را براى خويش ، در اذهان مسلمانان به وجود آورد . نگرش مسلمانان دربارهء پيامبر صلى الله عليه و آله و سلم به عنوان « اسوه » ، مستلزم بررسى دقيق و موشكافانه از زندگى آن حضرت بود . به همين دليل ، در حال حاضر ما ريزترين گزارشهاى مربوط به شخصيت رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم را در دست داريم . مقايسه آنها با ثبت همين جزئيات از زندگى ساير شخصيتهاى اسلامى در دوره‌هاى